Storytelling – czyli jak napisać opowiadanie

W tym wpisie odczaruję storytelling. Przekonasz się, że pomimo wyszukanej nazwy to nic skomplikowanego. Bez różnicy, czy trafiłeś tu przez twórcze natchnienie, facetkę od Polaka, czy kierownika działu marketingu – po przeczytaniu tego artykułu będziesz wiedział, jak napisać opowiadanie, które zdobędzie uznanie czytelników. Dowiesz się również, jak wykorzystać storytelling w swojej codziennej komunikacji.

Storytelling – termin wykorzystywany w marketingu. Storytelling polega na przedstawieniu produktu, usługi lub pomysłu za pomocą narracji, która poinformuje, przekona i zainspiruje odbiorcę.

Jak napisać opowiadanie

Obraz przedstawiający tablicę szkolną, na której wyjaśniono jak napisać opowiadanie.

Wyobraź sobie, że siedzisz ze mną w szkolnej ławce. Znajdujemy się dokładnie w tej sali, w której uczyłeś się języka polskiego. Siedzimy z tyłu, w ostatnim rzędzie od strony okna. Za nami znajduje się już tylko wysłużona meblościanka, zasłaniająca całą tylną część pomieszczenia.

Przesuwając wzrok dalej, wśród pomniejszych gablot oraz podejrzanie bujnych paproci, zauważysz przeszklone portrety Słowackiego i Mickiewicza. Ostatecznie dotrzesz do, znajdującej się z przodu sali, brudno-zielonej tablicy, na której białą kredą nakreślono dzisiejszy temat: „Jak napisać opowiadanie”.

Obecny w sali nauczyciel tłumaczy, że elementy opowiadania to wstęp, rozwinięcie i zakończenie. Twierdzi, że narracja przez cały utwór musi odbywać się w tym samym czasie. Wskazuje, że ten typ literacki należy wzbogacić o inne formy wypowiedzi – elementy opisu, charakterystyki, dialogi. Podpowiada, że opowiadanie najlepiej rozpocząć od zwrotów „zaczęło się to tak…”, „pewnego razu…”, a zakończyć na „tego zdarzenia nigdy nie zapomnę” lub „żyli długo i szczęśliwie”.

Ty jednak, ani przez chwilę, nie możesz skupić uwagi na temacie zajęć. Wiesz dlaczego? Bo jesteś okropnie znudzony. Twój mózg został zaprogramowany tak, aby ignorować niepotrzebne rzeczy. A powyższe informacje wydają Ci się kompletnie niepotrzebne.

Nudzisz się, bo już doskonale wiesz, jak konstruować opowiadanie. Opowiadanie historii masz w genach. Ludzie opowiadają historię od setek tysięcy lat i nie jesteś żadnym wyjątkiem. Wiesz jak opowiadać, bo robisz to codziennie.

Tworzysz opowiadania rozmawiając przez telefon, spotykając na ulicy starego znajomego i „przedstawiając się” na pierwszej randce. Już jesteś mistrzem opowiadań. Twój umysł podświadomie zdaje sobie z tego sprawę. Dlatego umiejętności opowiadania historii wcale nie musisz się uczyć, musisz ją po prostu odkryć.

Jednak zauważ, że opowiadanie historii to nie to samo, co pisanie opowiadań. Dlatego pozwól, że mimo wszystko przypomnę Ci kilka podstawowych zasad.

Zasady pisania opowiadań

Obraz przedstawiający notes, w którym zapisano z czego składa się opowiadanie.

Każda historia, którą kiedykolwiek opowiedziałeś, to nic innego niż sekwencja następujących po sobie wydarzeń. Na potrzeby terminologii literackiej postanowiono podzielić tę sekwencję na wstęp, rozwinięcie oraz zakończenie.

We wstępie powinieneś przedstawić sylwetki bohaterów oraz nakreślić miejsce akcji. Rozwinięcie to przestrzeń na opisanie trudności, z którymi zmagają się bohaterowie. Na koniec losy bohaterów zostają wyjaśnione, a całość może zostać zwieńczona puentą lub morałem.

Tyle teorii w zupełności wystarczy. Nie ma najmniejszej potrzeby, abyś uczył się na pamięć konkretnych zwrotów i ściśle trzymał raz obranego czasu narracji. Tak naprawdę istnieje tylko jedna uniwersalna zasada – dobre opowiadanie musi wzbudzić emocje czytelnika.

Wszystkie pozostałe elementy możemy nagiąć (lub kompletnie z nich zrezygnować). Przeczytaj moje króciutkie, dziewięciowyrazowe opowiadanie:

Miałem kiedyś kobietę, ale próbowała pozbyć się mojego psa.

Pierwsze wypowiedzenie w tym zdaniu (Miałem kiedyś kobietę) – to bez wątpienia wstęp. Drugie wypowiedzenie (ale próbowała pozbyć się mojego psa) – to rozwinięcie. W moim mini opowiadaniu w ogóle nie występuje zakończenie, chociaż konstrukcja poprzednich części pozwala czytelnikowi się go domyślać.

Te dziewięć wyrazów wzbudza też u czytelnika pewne emocje. Ich natężenie i kierunek uzależnione są od poglądów na temat zwierząt i relacji międzyludzkich 😉 Jednak, mimo wszystko, czytelnik nie powinien przejść nad tymi wyrazami obojętnie. Część odbiorców stwierdzi „ale bałwan”, inna część „biedny piesek – dobrze jej tak”, a jeszcze inna się po prostu uśmiechnie (to również emocja).

Pamiętaj, że prawie każda emocja w Twoim opowiadaniu powinna należeć do czytelnika, a nie narratora. Dlatego nie wyręczaj odbiorcy w myśleniu. Nie pisz, że coś jest zabawne lub smutne. Pozwól ocenić to czytelnikowi.

Jeżeli opowiadanie wzbudziło jakiekolwiek emocje, to spełniło też swoje zadanie. My natomiast zaliczyliśmy temat zajęć i śmiało możemy opuścić salę.

Lubisz pisać? Dowiedz się, jak robić to kreatywnie.

Storytelling dlaczego warto

Tworzenie dobrych opowiadań pomaga w wielu codziennych czynnościach. Wraz z jakością Twoich historii, zwiększy się Twój wpływ na otoczenie. Musisz liczyć się z tym, że jeżeli całkowicie zrezygnujesz z tworzenia narracji, Twoje pomysły i idee na zawsze pozostaną w Twojej głowie.

Carmine Gallo, autor bestsellerowego poradnika „Mów jak TED”, stwierdził, że:

„ Jedna barwna, pełna emocji historia opowiedziana klientowi ma większą siłę przekonywania, niż 85 przeładowanych danymi slajdów w Power Poincie”.

Carmine ma rację. Zwróć uwagę, jak wiele produktów jest opakowanych w niesamowite historie. Od Iphone’a do Coca-coli. Nie kupujemy już zwykłego telefonu dotykowego czy wody z cukrem. Kupujemy wrażenie, że w naszej kieszeni znajduje się efekt twórczego połączenia najnowszej technologii z użytecznością. Kupujemy obraz pięknie przystrojonych ciężarówek, które dostarczają napój wprost na świąteczny stół. W epoce wiedzy i informacji kupujemy przede wszystkim idee.

Posłuchaj, jak o swoich produktach opowiadają mistrzowie storytellingu – Steave Jobs lub Elon Musk. W ich wystąpieniach nie znajdziesz szczegółowych danych technicznych prezentowanego produktu.

Ich prezentacje zawsze skupiają się na historii, na problemie, którego rozwiązanie doprowadziło do powstania konkretnego urządzenia. Najlepsi mówcy nieustannie tworzą narrację. Przedstawiają słuchaczom wstęp, rozwinięcie i zakończenie. Za pomocą opowiadań docierają do ich serc oraz umysłów (a ostatecznie – portfeli 😉 ).

Pamiętaj jednak, że moc opowiadania historii wykracza daleko poza zagadnienia sprzedaży. Cała religia to nic innego jak storytelling. W Biblii nie znajdziesz żadnej tabeli ani wykresu. Znajdziesz za to setki opowiadań, które rozpaliły wyobraźnię miliardów ludzi na całym świecie i niejednokrotnie oddziaływały na nich tak silnie, że byli gotowi poświęcić im dużo więcej niż kilkadziesiąt dolarów. Odbiorcy tych historii byli gotowi poświęcić im swoje życie.

Wszyscy dzielimy się historiami od setek tysięcy lat. Bez różnicy, czy robisz prezentacje w Power Poincie, bierzesz udział w rozmowie kwalifikacyjnej lub piszesz maila – już jesteś storytellerem i nie uciekniesz od tworzenia opowiadań.

Nie planujesz się rozdrabniać? Sprawdź, jak zacząć pisanie książki 😉

Storytelling – jak zacząć

Obraz przedstawiający jak wygląda storytelling

Jeżeli chcesz świadomie wprowadzić storytelling do swojego biznesu (lub życia), nie możesz postrzegać go wyłącznie w kategoriach czynności marketingowej. Storytelling to przede wszystkim Twoja percepcja rzeczywistości. Sposób w jaki patrzysz na swój świat i mające w nim miejsce zdarzenia.

Wielu ludzi wychodzi z błędnego założenia, że aby stworzyć dobrą historię – muszą zmyślać. To nieprawda. Jeżeli odbiorcy nienawidzą czegoś bardziej, niż nudy – to właśnie braku autentyczności. Jesteś sobą. Nic tego nie zmieni, a jeżeli będziesz próbował, to tylko narazisz się na śmieszność.

Ze wszystkimi elementami w Twoim życiu związana jest pewna historia. W końcu jakieś okoliczności sprawiły, że założyłeś firmę, zacząłeś prowadzić bloga lub zjawiłeś się na rozmowie kwalifikacyjnej. Postaraj się odnaleźć w tych okolicznościach ciekawe elementy i przedstaw je w swoim opowiadaniu.

No dobra – ale co to znaczy „ciekawe”? To bardzo proste. Jeżeli będziesz autentyczny – będziesz również ciekawy. Wcale nie musisz się wysilać. Ludzie nie pragną since-fiction i idealnych bohaterów.

Zwróć uwagę, że każde opowiadanie to w gruncie rzeczy historia o zmaganiach, które zakończyły się pokonaniem pewnych trudności. Idealne opowiadanie jest jak lustrzane odbicie rzeczywistości. Tak jak w życiu – występują w nim zarówno bohaterowie pozytywni i negatywni, zwroty akcji, a pokonanie trudności kończy się rozpaleniem pasji i zainspirowaniem odbiorcy. Znajdź takie elementy w swojej historii i po prostu je zaprezentuj.

Twoja historia nie musi być „nie z tej ziemi”. Spójrz, jaką popularnością cieszą się telewizyjne paradokumenty. Widzowie nie zwracają uwagi na koszmarną dykcję i grę aktorską. To właśnie te elementy pozwalają im zidentyfikować się z bohaterami i wraz z nimi przeżywać przedstawiane zdarzenia. Twoi odbiorcy nie są idealni – dlatego Ty też nie musisz taki być.

Storytelling nauka

Obraz przedstawiający podstawowe zasady storytellingu

Opowiadaj zwięźle

Dobrze stworzoną historię poznasz po tym, że nie można z niej już nic odjąć – a nie dodać. Postaraj się nie zamęczać odbiorcy zbędnymi szczegółami. Należy uprościć historię tak, żeby słuchacze byli w stanie zapamiętać jej najważniejsze elementy.

W 2005 roku, z okazji promocji studentów Uniwersytetu Stanford, Steve Jobs wygłosił swoje słynne przemówienie (ponad 30 mln wyświetleń na Youtube). Cały materiał trwa 15 minut i 4 sekundy. W tym czasie prelegent opowiedział aż trzy historie, które stały się źródłem inspiracji dla milionów młodych ludzi. A każdą z nich dało się opowiedzieć w 5 minut.

Gdy opowiadasz o swoim produkcie, usłudze lub po prostu piszesz opowiadanie – szanuj czas i uwagę czytelnika.

(zwięźle, nie? 😉 )

Wzbudzaj emocje

Im więcej bodźców zastosujesz, tym większą masz szansę na dotarcie do umysłu odbiorcy. Nie musisz ograniczać komunikatu wyłącznie do słów. W trakcie opowiadania historii możesz zastosować gestykulację i odpowiednie natężenie głosu. Możesz wykorzystywać filmy i zdjęcia.

Wielu storytellerów wspomaga się też prezentacjami (np. w Power Poincie). Pamiętaj jednak, że źle zrobiona prezentacja multimedialna może przynieść więcej szkody niż pożytku.

Odbiorców komunikatu można podzielić na dwie grupy – racjonalnych i emocjonalnych. Która grupa jest liczniejsza? Naturalnie – ta druga. Przytłaczająca większość ludzi kieruje się w życiu emocjami. Do każdej grupy odbiorców przemawia inny charakter bodźców.

wykres przedstawiający jak napisać dobre opowiadanie

Carmine Gallo wskazuje, że idealna opowieść powinna w 65% przemawiać do sfery emocjonalnej odbiorcy (Patos), w 25% do sfery jego logiki (Logos), pozostałe 10% należy przeznaczyć na dowody i wiarygodność (Etos).

Większość z nas ma tendencję do przesadzania ze sferą Logos i Etos. W końcu każdy chciałby być postrzegany jako osoba racjonalna, która prezentuje omawiany temat w sposób logiczny i przedstawia wiarygodne dane.

Tak właśnie zachowuje się duża część nauczycieli akademickich, którym po odwiecznej walce z kablami laptopa i rzutnika, w końcu udaje się wyświetlić nudną prezentacje, pełną tabelek i nie-wiem-kogo-śmieszących obrazków.

Przypomnij sobie tych naprawdę dobrych nauczycieli. Założę się, że były to osoby, które potrafiły odwołać się do Twojej wyobraźni. Osoby, które potrafiły w prosty sposób opowiadać o rzeczach skomplikowanych. Osoby, które potrafiły zarazić Cię swoją pasją.

Dokładnie tak – pasja to sfera emocji. Nie przedstawisz jej za pomocą tabeli z danymi sprzedaży. Dlatego bardziej, niż przesadzenia z emocjami, powinieneś obawiać się, że zostaniesz uznany za „sztywniaka”.

Inspiruj

Nie musisz dysponować tysiącami historii. Wystarczy jedna – ale za to opanowana do perfekcji. Perfekcję osiąga się wyłącznie w drodze treningu. Im więcej będziesz opowiadał i pisał, tym lepiej będzie Ci to wychodzić.

Inspirowanie to opowiadanie historii o zmaganiach z przeciwnościami losu. Wszyscy kochamy historie, które kończą się pokonaniem trudności.

Storytelling pozwoli Ci docierać do umysłów Twoich odbiorców, a następne zainspirować ich do określonego działania. Wówczas Twoje pomysły będą miały szansę przeistoczyć się w rzeczywistość.

Chcesz tworzyć dobre teksty internetowe? Przeczytaj wpis o zasadzie odwróconej piramidy.

Storytelling a copywriting

W przypadku copywritingu SEO, storytelling możesz wykorzystać na poziomie artykułu. Cały czas pamiętaj o przeznaczeniu konkretnych typów tekstu. Nikt nie wymaga opowiadania niesamowitych historii przy pisaniu zapleczy lub precli. Jednak Copywriting to nie tylko SEO.

Każdy dobry copywriter powinien być również dobrym storytellerem. Żyjemy w epoce content marketingu, dlatego oprócz jakości produktu liczy się też związana z nim historia. Pomagaj swoim klientom odnaleźć taką historię. Spraw, by Twoje teksty koncentrowały się na opowieści, a nie danych statystycznych.

Wzmocnij swoje artykuły emocjami. Pamiętaj, że pisanie opowiadań, czy szerzej – opowiadanie historii, to Twój sposób na kształtowanie otaczającej Cie rzeczywistości.

Sprawdź jak zacząć zarabiać na pisaniu tekstów w internecie.

Autor: elik

Udostępnij ten post na

Napisz komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *